Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu

W położonym nad Sanem Uluczu znajduje się jedna z najciekawszych drewnianych świątyń Podkarpacia – XVII-wieczna cerkiew p.w. Wniebowstąpienia Pańskiego.

Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu
Elewacja południowa. Fot. Henryk Bielamowicz [CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons
Według miejscowej legendy cerkiew w Uluczu miała początkowo powstać u stóp wzgórza Dębnik. Trzykrotnie podejmowano próby jej wzniesienia w planowanym miejscu, jednak z nieznanych powodów materiał budowlany znajdowano na szczycie wzgórza. Uznano to za cudowny znak i świątynię wzniesiono w obecnym miejscu.

Według przekazów cerkiew Wniebowzięcia Pańskiego w Uluczu powstała w latach 1510-1517 i jeszcze do niedawna uważana była za najstarszą drewnianą cerkiew w Polsce. Jednak wykonane w ostatnich latach badania dendrologiczne wykazały, że cerkiew powstała w 1659 roku z drewna ściętego o rok wcześniej.

Początkowo cerkiew wchodziła w skład monastyru bazyliańskiego, otoczonego dwoma pierścieniami kamiennych murów obronnych o nieregularnych kształtach. W linii muru znajdowały się dwie bramy wejściowe z drewnianymi wieżami.

Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu
Widok od frontu. Fot. Henryk Bielamowicz [CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons
Orientowana świątynia o konstrukcji zębowej została wzniesiona na podmurówce z łamanego kamienia. Jest trójdzielna z trójbocznie zamkniętym prezbiterium, kwadratową nawa i prostokątnym babińcem. Przy prezbiterium znajdują się dwa pomieszczenia (tzw. pastoforia) – prothesis i diakonikon. Prothesis przeznaczone było do przygotowywania przed nabożeństwem Darów Eucharystycznych, diakonikon służył do przechowywania szat i naczyń liturgicznych.

W 1744 roku bazylianie przenieśli się do Dobromila, a świątynia służyła do 1925 roku miejscowej ludności. Tuż przed II wojną światową spłonęła jedna z wież. Po 1947 roku na polecenie dyrektora tutejszego PGR-u rozebrano drugą basztę, mury obronne oraz zdarto blachę z dachów cerkwi. Obecnie świątynia stanowi oddział Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku.

Fot. tyt.: Henryk Bielamowicz [CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons

You May Also Like