Renesansowa Willa Decjusza

Na terenie krakowskiej Woli Justowskiej, w otoczeniu uroczego ogrodu, znajduje się renesansowa Willa Decjusza.

Renesansowa Willa Decjusza
Fot. Cancre [GFDL or CC BY-SA 4.0-3.0-2.5-2.0-1.0], via Wikimedia Commons
Pierwotnie w miejscu dzisiejszego pałacu wznosił się dwór, wzniesiony w latach 1530-1535 przez Justa Ludwika Decjusza, właściciela Woli Justowskiej. Do jego budowy zatrudnił znakomitych architektów włoskich: Jana Ciniego ze Sieny, Zenobiusza z Rzymu i Filipa z Fiesole. Wkrótce rezydencja stała się miejscem spotkań przedstawicieli różnych kultur oraz wymiany poglądów.

W 1590 roku posiadłość kupił Sebastian Lubomirski, którego syn Stanisław Lubomirski w 1630 roku rozbudował według projektu Macieja Trapola. Budynek rozbudowano o jedno piętro, dobudowano dwie barokowe wieże, wznosząc pomiędzy nimi trzykondygnacyjną loggię arkadową. Dodano także na wieżach cebulaste hełmy.

Kolejnymi właścicielami byli od 1720 roku Sanguszkowie, Andrzej Morzkowski i Wielowiejscy. W latach 20. XIX wieku Joanna z Wielowiejskich Ledóchowska przebudowała Willę Decjusza na letnią rezydencję, podczas której usunięto cebulaste barokowe hełmy i manierystyczne bastiony. Po 1844 roku Henrietta z Ankwiczów Kuczkowska zbudowała reprezentacyjne schody wejściowe, balkony wież i attykę wieńczącą willę. Od 1876 roku właścicielką pałacu była Marcelina Czartoryska, która po pożarze, w 1882 roku odrestaurowała willę według projektu Tadeusza Stryjeńskiego. Willa była własnością Czartoryskich do 1917 roku.

W czasie I wojny światowej w Willi Decjusza kwaterowało wojsko, a po jej zakończeniu zamieniono ją na dom czynszowy. W czasie II wojny światowej rezydencja stała się siedzibą policji niemieckiej. Po wojnie w pałacyku znajdował się ośrodek szkoleniowy rewidentów spółdzielczości, następnie internat oraz oddział gruźliczy szpitala im. dr. Anki. W latach 70. XX wieku willa popadła w ruinę. W 1996 Willa Decjusza została odrestaurowana i stanowi obecnie siedzibę Stowarzyszenia Willa Decjusza. Obiekt znajduje się na Szlaku Renesansu w Małopolsce.

Fot. tyt.: Cancre [GFDL or CC BY-SA 4.0-3.0-2.5-2.0-1.0], via Wikimedia Commons