Dom nad Łąkami w Wołominie

W podwarszawskim Wołominie usytuowany jest niezwykły Dom nad Łąkami, obecnie muzeum biograficzne poświęcone Wacławowi Nałkowskiemu i jego córce – Zofii.

Dom nad Łąkami w Wołominie
Fot. Maciej Szczepańczyk [GFDL or CC BY 3.0], via Wikimedia Commons
Wzniesiony w 1895 roku przez Wacława Nałkowskiego drewniany domek zlokalizowany jest na niewielkim piaszczystym wzgórzu, na granicy między Wołominem a Kobyłką. Do osiedlenia się na wołomińskich Górkach namówił Wacława jego krakowski kolega – Henryk Konstanty Woyciechowski, ówczesny właściciel majątku i dworu Wołomin.

W czasach młodości Zofii Dom nad Łąkami spełniał rolę salonu literackiego, do którego przyjeżdżało wiele znakomitych osób, m.in. Władysław Spasowski, Maria Komornicka, Xawery Dunikowski. Ich spotkania, dysputy i wykłady były dopełnieniem humanistycznego, ale odbiegającego od przyjętych wzorców wykształcenia Zofii Nałkowskiej.

Pomimo trudnych warunków materialnych, pobyt Wacława Nałkowskiego w Wołominie był okresem jego największej twórczości. W Domu nad Łąkami powstał m.in. Wielkiego atlasu geograficznego, opracowany wspólnie z Andrzejem Świętochowskim.

Dom rodzinny Zofii Nałkowskiej stał się tłem i tematem wielu jej utworów, dzięki czemu wszedł do literatury i jest znany dzięki powieści Dom nad łąkami. Znajdowała się też tutaj pracownia rzeźbiarska Hanny Nałkowskiej – absolwentki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

W 1937 roku, z powodu braku pieniędzy, panie Nałkowskie sprzedały Dom nad Łąkami. W czasie II wojny światowej, mimo że w Wołominie toczyły się ciężkie działania wojenne, dom na Górkach ocalał. Po zakończeniu wojny dom został przejęty przez ADM w Wołominie i przeznaczony na mieszkanie dla kilku rodzin. Nie odnawiany przez wiele lat niszczał, a ogród wokół domu uległ dewastacji. W końcu lat 80. przystąpiono do remontu budynku.

Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich w Wołominie zostało otwarte 29 października 1992 roku, dzięki zaangażowaniu wielu osób i instytucji skupionych wokół ówczesnych władz samorządowych Wołomina oraz za sprawą grona wielbicieli twórczości Zofii Nałkowskiej.

Ekspozycja muzealna zawiera fotografie rodzinne, ocalały księgozbiór, mapy, dwa popiersia oraz fortepian Zofii Nałkowskiej. Poszczególne pomieszczenia – na udostępnionym zwiedzającym parterze – prezentują kolejne okresy życia i twórczości oraz działalności społecznej pisarki.

Fot. tyt.: Bartnikj [CC0], via Wikimedia Commons

Może Ci się spodobać